Magnes trwały umocowany w dolnej części szyny wytwarza pole magnetyczne, które utrzymuje jarzemko w, zeniu równoległym do niego, gdy prąd przez szynę nie pkJ Wskazówka wychylona w kierunku „-" - prądnica nie pokry­wa zapotrzebowania na prąd przez włączone odbiorniki i braku­jącą część energii oddaje akumulator (rozładowuje się).Przekaźnik lampki sygnalizacyjnej braku ładowania akumulatora Przekaźnik służy do informowania kierowcy przez zapalenie lampki sygnalizacyjnej o niewłaściwym działaniu układu zasi­lania. Schemat przekaźnika zastosowanego w układzie zasilania z alternatorem Jarzemko wykonane z miękkiej siali osadzone jest na wspólnej osi z wskazówką umieszczoną prostopadle do niego. Amperomierz służy do informowania kierowcy, w jakim kie­runku i o jakiej wartości płynie prąd między akumulatorem, prądnicą i odbiornikami. Amperomierz jest włączony w obwód zasilania szeregowo pomiędzy samoczynnym wyłącznikiem prą­du zwrotnego regulatora prądnicy a akumulatorem. Odprowa­dzenie do odbiorników znajduje się między amperomierzem a samoczynnym wyłącznikiem. Budowa amperomierza Części, z których składa się amperomierz, . Płyta izolacyjna stanowi podstawę amperomierza. Szyna prądowa wykonana z materiału o dobrej przewodności, a przeważnie z mosiądzu, jest przykręcona do płytki izola­cyjnej dwiema śrubami. Stanowi ona drogę przepływu prądu. Obsługa obwodów oświetlenia przez kierowcę Zakres czynności kierowcy przy obsłudze obwodów uświ­nią ogranicza się do sprawdzania działania świateł, utr-w czystości zewnętrznej reflektorów, lamp, zacisków i p-dów oraz do regulacji ustawienia świateł drogowych i rnija- Ustawianie reflektorów. Sposób ustawiania reflektorów podany w każdej instrukcji obsługi. W razie jej braku najlep udać się do stacji obsługi samochodów, gdzie ustawią świs przy użyciu specjalnych przyrządów. Należy pamiętać, że: reflektory o świetle mijania z wyraźną granicą cienia (stoswane w Polsce i większości krajów europejskich) ustawia się w ten sposób, aby środka snopów świateł drogowych padały na krzyże umieszczone na wysokości środków reflektorów, a gra­nica cienia świateł mijania pokrywała się z linią poziomą leżącą o 5... 10 cm (zależnie od rodzaju pojazdu) poniżej krzyży; reflektory o świetle mijania bez wyraźnej granicy cienia (sto­sowane w ZSRR, USA i W. Brytanii) ustawia się w ten sposób, aby środki snopów świateł drogowych padały na krzyże poło­żone o określoną przez instrukcję obsługi odległość niżej niż odki reflektorów, a ustawienia świateł mijania nie sprawdza niektóry z asymetrycznym światłem mijania - najpierw t wia się światła mijania tak, aby załamania granicy cienia d łv na krzyże dolne, położone o określoną przez instrukcję obsługi odległość niżej niż krzyże górne, lewa część granicy nia pokrywała się z dolną linią poziomą, a prawa - z limą biegnącą pod kątem 15° w górę od poziomu ; po ustawieniu świateł mijania sprawdza się, czy środki snopów światła drogowego padają na krzyże górne ekranu i ewentual­nie poprawia się ich położenie.Gdy prąd nie płynie przez szynę, jarzemko ustawiono równole­gle do magnesu trwałego utrzymuje wskazówkę w położeniu? środkowym, naprzeciwko 0 na podziałce. Gdy przez szynę popłynie prąd, dokoła niej powstaje pole magnetyczne. Na jarzmo działają wówczas dwa pola magnetycz­ne: wytwarzane przez magnes trwały oraz przez prąd płynący przez szynę, wskutek czego jarzemko zajmuje położenie odpo­wiednie do wypadkowej sił tych pól i powoduje odchylenie połączonej z nim wskazówki z położenia zen wego. Im prąd płynący przez szynę będzie większy, tym bardz ej zostanie wy­chylona wskazówka. Wskazówka wychylona w kierunku „ + " prądnica całkowicie pokrywa zapotrzebowanie na prąd przez włączime odbiorniki, a nadwyżka wytwarzanego prądu ładuje akumu ator. Wskazówka stoi na 0 - prądnica całkowicie jokrywa zapo­trzebowanie na prąd przez włączone odbiorniki, lecz nie ładuje akumulatora. Jeżeli akumulator jest dobrza naładowany, wska­zówka również będzie stać na 0. Przekaźnik składa się z rdzenia z nawiniętym na nim uzwoje­niem napięciowym, jarzma, dwóch styków - ruchomego, który stanowi zwora, i stałego, który stanowi wspornik. Oba styki zakończone są styczkami. Całość zmontowana jest na podstawie tekstolitowej i zakryta pokrywą blaszaną. Gdy zapłon jest włączony, lecz silnik jeszcze nie pracuje, prąd z akumulatora płynie przez wyłącznik zapłonu, zacisk 87 prze­kaźnika, zworę, zacisk 30/51 i lampkę. Lampka się pali. Z chwilą gdy na zaciskach 85 i 86 napięcie przekroczy połowę napięcia nominalnego, rdzeń przyciągnie, zworę, zasilanie lampki zostaje przerwane i lampa gaśnie. W razie niewłaściwego działania zespołu alternator-regulator napięcie spada poniżej połowy napięcia nominalnego, siła przy­ciągania rdzenia tak maleje, że nie jest on w stanie pok, sprężystości zwory, wskutek czego styki zostają zwarte i się zapala.Wskaźnik temperatury wody Wskaźnik temperatury wody w układzie chłodzenia silnjj służy do orientowania kierowcy, czy warunki cieplne pra« silnika są właściwe. Tym samym umożliwia uniknięcia przegra nia lub przechłodzenia silnika. Schemat układu do pomiaru temperatury wody . W skład układu wchodzą czujnik, wskaźnik i akumulator, połączone ze sobą szeregowo.I nie. Po włączeniu prądu dźwignia bimetalowa czujnika ; od drutu oporowego i wygina, rozwierając styki. płynąć przez drut oporowy, dźwignia bimetalowa stygnie, prostuje się i ponownie zwiera styki i cały cykl powtarza krótszy jest czas rozwarcia styków czujnika, tym większa jest skuteczna wartość prądu płynącego przez wskaźnik, tym bardziej nagrzewa się, a tym samym bardziej wygina się pasek bimetalowy, pociągając odpowiednio wskazówkę. W miarę wzrostu temperatury wody w układzie chłodzenia czas rozwar­cia styków zwiększa się, wskutek dłuższego stygnięcia dźwigni bimetalowej. Skuteczna wartość prądu płynącego przez wskaź­nik maleje, pasek bimetalowy mniej się wygina i mniej odchyla wskazówkę. Gdy temperatura wody osiągnie 100°C, prąd w układzie praktycznie nie płynie i wskazówka stoi na działce 100. Gdy prąd jest w ogóle wyłączony, pasek bimetalowy jest wyprostowany i utrzymuje wskazówkę w lewo od działki 100. Obsługa układu do pomiaru temperatury wody w układzie chłodzenia polega na utrzymaniu w czystości końcówek przewo­du, zacisków czujnika i wskaźnika oraz wymianie w razie potrzeby uszczelki czujnika. Uszkodzony czujnik lub wskaźnik należy wymienić, ponieważ nie przewiduje się ich napraw. Czujnik reguluje natężenie prądu płynącego w układzie odpo­wiednio do temperatury wody w układzie chłodzenia silnika Składa się z obudowy, wkręconej w ściankę kadłuba silnika tak że jej większa część jest omywana przez wodę przepływająca przez płaszcz wodny, oraz jednego styku nieruchomego połączo­nego elektrycznie z obudową i drugiego ruchomego, osadzonego na dźwigni bimetalowej, na którą nawinięty jest drut oporowy. Jeden koniec drutu oporowego jest połączony ze stykiem, a drugi - z zaciskiem czujnika odizolowanym od obudowy. Wskaźnik składa sie z podziałówki z naniesioną na niej podziałką, wyskalowaną w stopniach Celsjusza, paska bimetalo­wego z nawiniętym na nim drutem oporowym i wskazówki.