Nadwozie jest jednym z zespołów samochodu i stanowi pomie­szczenie dla kierowcy, pasażerów lub ładunku. Jest to, inaczej mówiąc, obudowa przestrzeni użytkowej, zwykle osłaniająca od góry większość lub wszystkie zespoły podwozia. Do nadwozia zalicza się również błotniki, osłonę silnika i chłodnicy, stopnie, zderzaki, reflektory i lampy, kierunkowskazy, tablicę rozdziel­czą, różnego rodzaju okucia i elementy ozdobne oraz inne ele­menty zewnętrzne związane z nadwoziem. Nadwozie powinno zapewniać pasażerom wygodne warunki podróżowania, a przewożonym ładunkom właściwe warunki przewozu. Dlatego też układ konstrukcyjny, szczegóły budowy i wyposażenia nadwozia zależą w głównej mierze od przeznacze­nia samochodu. Nadwozia mogą być klasyfikowane w różny sposób, zależnie od przeznaczenia, ogólnej budowy lub konstrukcji, użytych materiałów itp. Pojęcia klasyfikacyjne są umowne, lecz dzięki nim możliwe jest zwięzłe i zrozumiałe określenie nadwozia.Klasyfikacja ze względu na stopień obciążenia nadwozia Nadwozie podlega obciążeniom wywoływanym ciężarem asnym oraz ładunku lub pasażerów, a także obciążeniom Powodowanym bezwładnością zespołów samochodu i jego ła- Nadwozie nieniosące zamocowane jest do odpowied­nio wytrzymałej ramy. Jest to na ogół nadwozie lekkie, niezbyt wytrzymałe, gdyż podlega bardzo małym obciążeniom, dzięki zastosowaniu elastycznych złącz wiążących go z ramą. Podwozie jest niezależne od nadwozia, co w znacznym stopniu ułatwia montaż poszczególnych zespołów samochodu oraz wymianę nadwozia. Na bazie jednego podwozia łatwo jest produkować liczne wersje pojazdu różniące się jedynie nadwoziem. Do zalet nadwozia nieniosącego należy zaliczyć prostotę kon­strukcji, trwałość, niskie koszty produkcji i napraw. Zasadniczą wadą tego rozwiązania jest znaczny ciężar pojazdu ze względu na rozbudowaną ramę. Nadwozia nieniosące ma większość samochodów ciężaro­wych, natomiast w nowoczesnych autobusach i samochodach osobowych spotykane są w bardzo nielicznych przypadkach Nadwozie półniosące jest zamocowane do wsporni­ków ramy za pomocą śrub lub nitów, a niekiedy zespawane z ramą i tworzy z nią całość konstrukcyjną. Część obciążeń działających na ramę przenosi się na nadwozie. Ponieważ rama i nadwozie wzajemnie się usztywniają, możliwe jest zastosowa­nie lekkiej ramy i niezbyt wytrzymałego nadwozia. Dzięki temu samochód na nadwoziu półniosącym jest na ogół lżejszy od podobnego samochodu o nadwoziu nieniosącym. Nadwozia półniosące są obecnie dość powszechnie stosowane, szczególnie w europejskich autobusach i samochodach Nadwozie samoniosące spełnia zadania ramy i wiąże w całość konstrukcyjną wszystkie zespoły samochodu. Obciąże­nia przejmuje szkielet nadwozia lub cała jego przestrzenna struktura nośna. oraz powstającym wskutek uderzenia kół o nierówności nawierzchni. Odpowiednio do stopnia przejmowania tych obcią­żeń rozróżnia się następujące rodzaje nadwozi: nieniosące, połączone elastycznie z ramą podwozia, półniosące, połączone sztywno z ramą, samoniosące, przejmujące całość obciążeń i spełniające zada­nia ramy.Nadwozie samoniosące jest w produkcji droższe od poprzed­nio omówionych nadwozi, lecz łączny koszt i ciężar samochodu o nadwoziu samoniosącym jest znacznie mniejszy niż samochodu o konstrukcji ramowej. Istotną wadą jest zmiana właściwości jezdnych samochodu w przypadku poważnego uszkodzenia nad­wozia. Niekiedy wiąże się to z koniecznością wymiany całego nadwozia. Mimo to nadwozia samoniosące są bardzo rozpowsze­chnione Klasyfikacja ze względu na konstrukcję nośną nadwozia Ogólnie rozróżnia się nadwozia szkieletowe oraz bezszkieleto-we (skorupowe), jednak dość często spotyka się konstrukcje mieszane. Nadwozie szkieletowe odznacza się wyraźnym po­działem na konstrukcję nośną oraz elementy poszycia. Konstru­kcję nośną stanowi szkielet, do którego mocowane są płaty materiału tworzącego ściany nadwozia. Obciążenia zewnętrzne przejmowane są przez szkielet, wykonany z odpowiednich kształtowników lub rur o znacznej wytrzymałości. Cienkie bla­chy poszycia w zasadzie nie przenoszą żadnych obciążeń działa­jących na nadwozie. Nadwozia te są cięższe i droższe od bezszkieletowych, łatwy jest natomiast ich montaż i naprawa. Nadwozia autobusów mają najczęściej konstrukcję szkieletową, która w samochodach osob-wych spotykana jest rzadziej. W ostatnich latach rozpowszech­niły się natomiast w samochodach osobowych nadwozia pół-szkieletowe, wyróżniające się dość lekkim szkieletem i wytrzy­małym poszyciem, które przejmuje część obciążeń zewnętrz­nych. Nadwozia półszkieletowe spotyka się zwykle w samocho­dach produkowanych w dużych seriach. USZtywnione przez odpowiednie wytłoczenia. Ze względów wy­trzymałościowych nadwozia bezszkieletowe wykonywane są najczęściej z blachy stalowej, a rzadziej ze stopów lekkich. Poszczególne człony nadwozia połączone są ze sobą złączami nierozbieralnymi lub rozbieralnymi. Nadwozia bezszkieletowe są lżejsze od szkieletowych, lecz trudniejsze w wykonawstwie i bardziej pracochłonne w produkcji małoseryjnej. Dlatego też zwykle spotykane są w samochodach produkowanych masowo. Klasyfikacja ze względu na rodzaj materiału użytego do budo­wy nadwozia jest obecnie niezbyt istotna. Można wprawdzie rozróżniać nadwozia stalowe, z tworzyw sztucznych, ze stopów lekkich, drewniane i mieszane, przeważająca jednak większość nadwozi wykonywana jest obecnie z blachy stalowej. Nadwozia Nadwozie be/szkieletowe nazywane również skoru­powym nie ma wyraźnie wydzielonego szkieletu. Zadanie ele­mentów konstrukcji nośnej spełniają różne człony płytowe, sta­nowiące często jednocześnie płaty poszycia. Są one zwykle z tworzyw sztucznych jak dotąd nie rozpowszechniły się, nato­miast nadwozia drewniane lub nawet poszczególne elementy drewniane stają się już anachronizmem. Zastosowanie stopów lekkich ws nadwoziach jest również niewielkie. Klasyfikacja ze względu na przeznaczenie nadwozia Odpowiednio do zadań transportowych, czyli przeznaczenia samochodu, dostosowany jest ogólny układ konstrukcyjny i szczegóły budowy nadwozia. W związku z tym rozróżnia się, ogólnie nadwozia: osobowe, autobusowe, ciężarowe i specjalne W ramach każdej z tych grup na podstawie charakterystycznych odrębności istnieje dodatkowo podział szczegółowy. Nadwozia samochodów osobowych Z uwagi na stopień zabezpieczenia pasażerów przed wpływa­mi atmosferycznymi nadwozia te można podzielić na zamknięte, otwarte i mieszane. Cechą wyróżniającą nadwozie zamknięte jest stały dach trwale związany z kadłubem nadwozia. Cechą wyróżniającą nadwozia otwarte jest brak stałego dachu trwale związanego z kadłubem nadwozia. Nadwozia mieszane mają dach nasuwany lub rozpinany na sztywnych elementach, zwią­zanych trwale z kadłubem nadwozia. Każda z tych grup, a szcze­gólnie nadwozie zamknięte, ma liczne odmiany. Poniżej pokaza­no najbardziej charakterystyczne sylwetki nadwozi samocho­dów osobowych. Sedan dwudrzwiowy - nadwozie za- mknięte o czterech do sześ- ciu starych miejscach sie- dzących, cztery okna bocz- ne, szyby opuszczane tylko w drzwiach, boczne okna rozdzielone stałymi słup­kami, które stanowią ele­menty nośne nadwozia. Sedan czterodrzwiowy - nadwozie za­mknięte, na ogół dość ob­szerne i wygodne o czterech do SZeŚciu Stałych miej- scach siedzących; pozostałe elementy, jak sedan dwu­drzwiowy. Hard top coupé - jak sedan dwudrzwiowy, lecz bez słupków pomiędzy bocznymi oknami, a szyby opuszczane łącznie z ich obramowaniem. Hard top sedan - jak sedan czterodrzwio­wy, lecz bez słupków po­między bocznymi oknami; cztery duże okna boczne o szybach całkowicie opu­szczanych łącznie z ich ob­ramowaniem, niekiedy w przednich drzwiach do­datkowe szyby przekrę­cane. Coupé - nad­wozie zamknięte dwu-drzwiowe o dwóch do czte­rech miejscach siedzących; pojedyncze okna boczne opuszczane tylko w drzwiach, niekiedy dodat­kowe, małe i nieotwierane okna boczne w ścianach z drzwiami; wnętrze nad­wozia ciasne i niezbyt wygodne. Coupé dwumiejscowe - jak coupé, lecz o charakterze wybitnie sportowym, niekiedy z tyłu dodatkowe siedzenie za­ krywane, wnętrze krótkie dość ciasne i niezbyt wygodne.