DOCIERANIE POJAZDU
Docieranie - pierwszy okres eksploatacji pojazdu samochodowego nowego lub po naprawie głównej, w czasie którego w odpowiednio dobranych warunkach następuje ostateczne dopasowanie się części współpracujących ze sobą.
Okres docierania w kilometrach przebiegu pojazdu określa wytwórnia. Okres docierania jest tym krótszy, im lepiej obrobione i dokładniej dopasowane są współpracujące powierzchnie części.
Obowiązek dotarcia pojazdu samochodowego spoczywa na użytkowniku. Od właściwego dotarcia zależy długotrwałość pracy pojazdu, jego sprawność i ekonomiczność.
Konieczność docierania wynika z tego, że nawet najlepiej obrobione części mają pewne nierówności oraz pewne dopuszczalne odchylenia od teoretycznych kształtów geometrycznych (owalizacja, stożkowatość itp.), jak również możliwe są różne niedokładności przy składaniu zespołów.
Proces docierania polega na tym, że nierówności powierzchni tarcia jednej części zaczepiając o nierówności powierzchni tarcia drugiej, współpracującej z nią części, stopniowo ścierają się, dogładzając się w ten sposób i dopasowując. W czasie docierania luzy pomiędzy współpracującymi częściami powiększają się do najbardziej korzystnych wielkości. Jednocześnie uszczelki i podkładki ulegają często sprasowaniu, występuje osłabienie połączeń gwintowych itp.
Warunki docierania części są bardzo ciężkie. Podczas docierania wskutek tarcia wywiązują się duże ilości ciepła, co niejednokrotnie powoduje nagrzewanie się zespołów do wysokiej temperatury Nadmierne nagrzanie powoduje skłonność do zacierania się współpracujących części. Stąd konieczność stworzenia najdogodniejszych warunków pracy w okresie docierania przez wprowadzenie pewnych ograniczeń.Zasady postępowania z pojazdem w okresie docierania określa fabryczna instrukcja obsługi, której postanowień trzeba bezwzględnie przestrzegać. W przypadku braku takiej instrukcji należy:
ograniczać prędkość jazdy na poszczególnych biegach do 2/3 prędkości maksymalnej; w wielu silnikach gaźnikowych pomiędzy gardzielą gaźnika a rurą ssącą silnika są założone tzw. dławiki, które ograniczają napełnianie cylindrów mieszanką, a tym samym ograniczają moc silnika;
nie dopuszczać do zbyt wysokiej prędkości obrotowej wału korbowego silnika przy uruchamianiu, na biegu jałowym i podczas jazdy;
ograniczać obciążenie pojazdu (przez pierwsze 500 kilometrów przebiegu ładować do 60% nominalnej ładowności pojazdu, a od 500 do 1000 km - do 75...90%);
nie dopuszczać do holowania innych pojazdów lub do ciągnięcia przyczep;
używać paliwa i oleju przewidzianego dla docieranego pojazdu;
unikać jazdy w terenie, po drogach piaszczystych, błotnistych lub zaśnieżonych oraz w terenie górzystym po drogach o dużych pochyłościach;
kontrolować szczegółowo stan pojazdu w czasie jazdy i na postojach;
- wykonywać obsługę techniczną bardzo starannie;
P przestrzegać skrupulatnie terminów przedstawienia pojazdu do przeglądów gwarancyjnych wykonywanych przez autoryzowane stacje obsługi.Obsługa techniczna - planowo wykonywane czynności, któ- , rych zadaniem jest zapobieganie przedwczesnemu zużywaniu się części pojazdu oraz utrzymywanie pojazdu w gotowości technicznej do eksploatacji. Naprawy i wymiana części nie wchodzą w zakres obsługi technicznej.
Przegląd techniczny - czynności związane z ustaleniem stanu technicznego pojazdu (jego poszczególnych zespołów, podzespołów i mechanizmów). Przegląd techniczny wchodzi w skład obsługi technicznej bądź też może być przeprowadzany poza obsługą techniczną w celu sporządzenia wniosku na naprawę pojazdu.
Cel obsługi technicznej - umożliwienie osiągnięcia najlepszych wyników pracy pojazdów samochodowych przez uzyskanie:
najwyższej gotowości technicznej,
najdłuższych przebiegów międzynaprawczych,
najniższych kosztów utrzymania pojazdu,
najdłuższego opłacalnego okresu użytkowania pojazdu. Zasada podstawowa - obsługę techniczną pojazdów samochodowych należy wykonywać ściśle w zakresie i w terminie podanym w fabrycznej instrukcji obsługi dodawanej do każdego pojazdu przez wytwórnię, która go wyprodukowała.
i W razie braku fabrycznej instrukcji obsługi należy opracować zakres czynności poszczególnych rodzajów obsługi technicznej na podstawie aktualnego zarządzenia Ministra Komunikacji w sprawie planowo-zapobiegawczej obsługi technicznej i naprawy pojazdów samochodowych i przyczep. Czynności te mogą byc opracowane jednolicie w ramach resortu lub branży transportu samochodowego.
System planowo-zapobiegawczej obsługi technicznej polega na tym, że całość obsługi technicznej została podzielona na poszczególne rodzaje obsługi o różnym zakresie czynności i różnych terminach wykonania.Terminy wykonania poszczególnych obsług określono przebiegami między obsługowymi.
Ponieważ pojazd pracujący w cięższych warunkach wymaga częstszej obsługi niż pojazd pracujący w lżejszych warunkach, przebiegi międzyobsługowe są ustalone dla różnych warunków pracy pojazdu.
Obsługa codzienna
Wykonawcą jest w zasadzie kierowca, może ona jednak być wykonywana częściowo przez kierowcę, a częściowo przez pracowników stacji obsługi. W dużych jednostkach transportowych dysponujących własnymi stacjami obsługi i przy pracy na dwie zmiany (np. w przedsiębiorstwach autobusowych, taksów-kowych itp.) OC wykonuje stacja obsługi na trzeciej zmianie.
Zakres czynności określa instrukcja obsługi, a w razie jej braku - załącznik do aktualnego zarządzenia Ministra Komunikacji. W zorganizowanych jednostkach transportu samochodowego, oprócz czynności określonych instrukcją obsługi, w zakres wchodzą czynności zdawczo-odbiorcze przed wyjazdem do pracy i po powrocie z pracy.
Czynności zdawczo-odbiorcze mają na celu sprawdzenie, czy pojazd w danym dniu jest sprawny technicznie oraz przygotowanie go do wyjazdu. Bez względu na stosowaną w jednostce organizację wykonywania OC, czynności zdawczo-odbiorcze powinny być wykonane osobiście przez kierowcę, który ich wykonanie oraz uznanie pojazdu za sprawny technicznie i gotowy do wyjazdu potwierdza podpisem na wystawionej na ten dzień karcie drogowej.
Czynności zdawczo-odbiorcze przed wyjazdem do pracy obejmują:
_ okazanie prawa jazdy, pobranie dowodu rejestracyjnego i karty drogowej oraz sprawdzenie ich aktualności; _ sprawdzenie czystości pojazdu;
_ sprawdzenie i w razie potrzeby uzupełnienie paliwa w zbiorniku; oleju w silniku, sprężarce i pompie wtryskowej; płynu chłodzącego w układzie chłodzenia; ciśnienia powietrza w ogumieniu oraz szczelności połączeń wszystkich układów hydraulicznych i pneumatycznych;
sprawdzenie działania świateł zewnętrznych i wewnętrznych pojazdu, wycieraczek i sygnału, a w autobusach zmiana tablic tras;
sprawdzenie po uruchomieniu silnika ciśnienia oleju, ciśnienia powietrza w pneumatycznym układzie hamulcowym, działania prądnicy i działania hamulców;
sprawdzenie luzu koła kierownicy oraz działania mechanizmu wspomagającego w układzie kierowniczym;
sprawdzenie, czy nie brakuje nakrętek mocujących koła oraz ich dokręcenie;
sprawdzenie stanu ogumienia.
Czynności zdawczo-odbiorcze po powrocie z pracy obejmują:
zwrócenie dowodu rejestracyjnego i karty drogowej;
rozliczenie się z wykonanego przebiegu i z zużycia paliwa (jeżeli taki system obowiązuje w jednostce);
uzupełnienie paliwa w zbiorniku i odstawienie pojazdu na miejsce postoju;
jeżeli w czasie pracy stwierdzone zostały niedomagania w pracy pojazdu lub uszkodzenia albo jeżeli nadszedł termin obsługi okresowej - wypełnienie odpowiedniego dokumentu i przekazanie pojazdu do stacji obsługi.